Gdy Francuzi oczyszczali Angkor od lat dziewięćsetnych, wycięli las wokół większości świątyń. Ta Prohm zostawiono częściowo tak, jak ją znaleziono, uznając, że jedno miejsce powinno pokazywać to, co zobaczyli odkrywcy, i stała się najczęściej fotografowaną świątynią po Angkor Wat.
Ta Prohm
Zbudowana w 1186 roku przez Dżajawarmana VII jako buddyjski klasztor i uczelnia, mieściła kiedyś 12 500 osób, a wspierało ją kolejnych 80 tysięcy w okolicznych wioskach — tak podaje jej własna stela fundacyjna. Dziś to labirynt zawalonych krużganków z korzeniami puchowca i figowca dusiciela przelewającymi się po murach. Drzewa są zarazem atrakcją i zagrożeniem: trzymają mury i w końcu je zwalą, dlatego długofalowy program konserwatorski stabilizuje wybrane konstrukcje. Drewniane pomosty prowadzą dziś zwiedzających, a przy słynnych korzeniach nad wejściami ustawiają się kolejki; przyjdź na otwarcie.
Preah Khan
Większa, cichsza i pod wieloma względami ciekawsza: świątynia, klasztor i miasto zbudowane przez tego samego króla w 1191 roku na miejscu bitwy. Jedna długa oś przechodzi przez walące się sale, dwukondygnacyjny budynek z okrągłymi kolumnami, jakich nie ma nigdzie indziej w architekturze Khmerów, i własny zestaw drzew na murach. Ludzi jest tu znacznie mniej.
Banteay Srei
Dwadzieścia pięć kilometrów na północny wschód, mała świątynia z X wieku z różowego piaskowca, o rzeźbie tak drobnej i głębokiej, że długo przypisywano ją kobietom — stąd nazwa, cytadela kobiet. To najlepsza dekoracyjna rzeźba w Kambodży i warta przejazdu. Jedź wcześnie; kamień świeci w niskim słońcu.
Beng Mealea
Czterdzieści kilometrów na wschód, świątynia o planie zbliżonym do Angkor Wat, nieodrestaurowana i w większości zawalona w dżungli, z wdrapywaniem się po blokach. Była zaminowana w czasie wojny i rozminowano ją dopiero w 2003 roku. Chodzi o skalę i ciszę.
Roluos i Kbal Spean
Grupa Roluos na południowy wschód od Siem Reap mieści świątynie z IX wieku, poprzedzające sam Angkor. Kbal Spean w górach to koryto rzeki wykute w tysiąc lingamów i reliefy Wisznu, dostępne po 1,5 km marszu przez las, najlepsze w porze deszczowej, gdy woda płynie.
Praktyka
Ta Prohm i Preah Khan leżą na standardowych pętlach. Banteay Srei i Beng Mealea wymagają dłuższego dnia z tuk-tukiem albo samochodu, a Beng Mealea ma osobny bilet. Wszystkie poza nią obejmuje Angkor Pass.